• I-O LIFE
  • Hoe vermijd je huidkanker?

“Wie zich wil beschermen tegen huidkanker kan drie dingen doen: uit de zon blijven, zich goed kleden of zich voldoende insmeren met zonnecrème”, zegt dermatoloog en de drijvende kracht achter de Europese gezondheidscampagne Euromelanoma Thomas Maselis.


Het aantal gevallen van huidkanker is de voorbije jaren fors gestegen, blijkt uit gegevens van de Stichting Kankerregister. Elk jaar komen er bijna 39.000 patiënten bij, van wie goed 3.000 met een melanoom, de meest agressieve vorm van de ziekte. Sinds het begin van de waarnemingen in België in 2004 is dat een toename met 350%, voor de melanomen gaat het om een verdubbeling.

“Een van de belangrijkste redenen voor die forse stijging is het verkeerd omspringen met zonlicht. Tijdens het jaar zitten we te veel binnen en dan vertrekken we op vakantie en zijn we niet meer uit de zon. Dat is een gevolg van het goedkoper worden van de vakanties, maar intussen is het kwaad wel geschied”, aldus Maselis.

Een verbranding door de zon zorgt voor een ontstekingsreactie en een beschadiging van onze huidcellen. Daarbij wordt ook het DNA-materiaal in die cellen getroffen. Nadien treedt wel een herstel op, maar nooit volledig. Er blijft altijd restschade, die de deur openzet om later kanker te ontwikkelen. Tussen de beschadiging van het DNA en de ontwikkeling van een huidtumor kunnen wel meerdere decennia zitten.

Bescherm zowel tegen UVA- als UVB-stralen

Zowel de UVA- als de UVB-stralen van de zon zijn schadelijk, maar op een andere manier. De UVB-stralen dringen rechtstreeks door in de huid, waar ze zorgen voor het bruin worden, maar ook voor het verbranden als de huid niet goed beschermd is.

De UVA-stralen zijn dan weer een indirect gevaar. Ze veroorzaken niet alleen een veroudering van de huid, maar ze dringen ook heel diep door en zorgen dan voor de productie van zogenaamde vrije radicalen. Die stoffen proberen zich dan te binden aan andere cellen, die vervolgens instabiel worden. Normaal zal een cel die niet normaal meer functioneert zichzelf vernietigen, wat we ook apoptose noemen. Door een beschadiging kunnen de genen die zorgen voor deze zelfdoding uitgeschakeld zijn, waardoor cellen zich ongeremd kunnen vermenigvuldigen en tot een gezwel leiden.

Het is dus van belang om de huid zowel tegen UVB- als tegen UVA-stralen te beschermen. Maar hoe doe je dat?

Nog te weinig begeleiding

Als patiënt krijg je vaak te weinig begeleiding en informatie over hoe je je weer goed kan voelen na een kankerbehandeling. Voor je omgeving is het een afgesloten hoofdstuk. “Het ergste is achter de rug.” En in het ziekenhuis krijg je na de behandeling te horen: “Tot over een paar maanden voor je controle.” Intussen gebeurt er van alles met je lichaam. Je huid is bijvoorbeeld anders dan voor je behandeling. En je zelfvertrouwen is wat lager, want je lichaam heeft je “in de steek gelaten”.

Vermijd intensieve zon

Ten eerste de schaduw opzoeken, zeker bij intensief zonlicht”, aldus nog Maselis. “Dat geldt vooral voor mensen met een fragiele huid zoals bleke personen en kinderen en in de zomerperiodes. Hoe dichter de aarde bij de zon staat, hoe sterker de zonnestraling. Twee uur voor en twee uur na de hoogste zonnestand rond de middag krijg je trouwens 60% van de uv-straling van een hele dag. Dan blijf je best aan de kant.

Kies goede kledij

Ten tweede: draag beschermende kledij. Zwarte kledij is het best. Die absorbeert het zonlicht, terwijl witte kledij het weerkaatst. Witte kledij heeft hetzelfde effect als een zonnecrème met beschermingsfactor 25, zwarte kledij komt overeen met een beschermingsfactor tussen 60 en 100. De kledij moet wel voldoende dicht geweven zijn. De beste kledij is gecoat met een stof die UVB-stralen absorbeert. En let ook op met natte kledij. Die heeft nog slechts een beschermende factor van 5.

Smeer voldoende zonnecrème

En drie: voldoende zonnecrème smeren. Om goed te zijn, zou men 20 mg per vierkante meter huid moeten smeren. Voor een volwassen man komt dat per smeerbeurt neer op 30 à 40 gram. Heb je al eens gekeken hoeveel er in een tube zit? In de praktijk smeren we dan ook te weinig. Vaak nog niet een derde van wat aangewezen is. Kies ook voor een crème met een voldoende hoge beschermende factor.

Een factor 10 zegt dat je tien keer langer in de zon kan liggen zonder te verbranden dan zonder crème. Bij een factor 50 is dat 50 keer. De factor geeft dus niet aan hoeveel minuten dat is. Het hangt af van de persoon en zijn gevoeligheid voor verbranden.

Die zonnecrèmes zijn toch chemische producten. Zijn die dan wel gezond voor de huid? “Er zijn twee soorten crèmes: de ene weerkaatst het zonlicht, de andere absorbeert het door energie om te zetten in warmte. Ze kunnen ook een impact hebben op de huid, maar de balans slaat nog altijd duidelijk door in het voordeel van de beschermende factoren.”

Neem antioxidanten

Naast die directe bescherming tegen de zon kan je een week voor je vertrek op vakantie ook antioxidanten innemen. Die kunnen beletten dat de vrije radicalen die door de UVB-stralen ontstaan schade aanrichten in de huid.

Voorts kan je geregeld buiten komen. De huid zorgt dan zelf voor een stuk bescherming door bruin te worden en door te verdikken. De opperhuid kan tot zes keer dikker worden.

Wat kan je doen als je toch verbrand bent? “Je kan de huid koelen met fris water en een aftersun aanbrengen. Maar is vooral voor het comfort. Een cel die beschadigd is, blijft beschadigd.”

Wie loopt hoogste risico?

Welke mensen moeten bijzonder opletten? “Dat is het geval als je twee directe familieleden hebt die huidkanker ontwikkelden. Verder mensen met meer dan 100 moedervlekken, die onregelmatig van vorm zijn. Ook mensen die al eens huidkanker hebben gehad, zijn vatbaarder voor een nieuwe ontwikkeling.”

Waar moet je op letten? “Kijk vooral naar de vlekken op je lichaam. Als er een totaal anders is dan de andere, ben je best waakzaam. Verder volg je de ABCDE-regel. A staat voor Asymmetrie. Vlekken die geen twee dezelfde helften hebben, zijn gevaarlijker. B staat voor Begrenzing. Vlekken met een grillige grens hou je best in het oog. C staat voor Color (kleur). Hoe meer kleuren een vlek heeft, hoe slechter. D staat voor Diameter. Hoe groter een vlek, hoe meer aandacht je moet hebben. En E staat voor Evolutie. Groeit de vlek of blijft ze constant?” In geval van twijfel kan een consultatie bij een dermatoloog uitsluitsel geven.

Hoe zit het dan met zonnebanken? “Die zorgen voor een snelle bruining. De hoeveelheid straling is ze daarvoor gebruiken, is evenwel te hoog. Ze komt overeen met de sterke van de zon op het middaguur in de tropen”, besluit Maselis.

Samengevat: Geniet van de zon - met een goede bescherming, vooral voor de kinderen!

ONCBE1905474 – approved 09/2019

À LIRE AUSSI...

Zorg dragen voor jouw huid

I-O life

Waarom je huid extra aandacht verdient als je kanker hebt? Als je goed voor je huid zorgt, voel je je beter en zelfverzekerder.

Hoe over kanker praten met kinderen?

I-O life

Kanker is een beproeving voor de hele familie, inclusief de kinderen. Maar moeten we er met hen over praten? Hoe? Wat zeggen en wat verzwijgen? Hierbij de aanbevelingen van Aurore Liénard, oncopsycholoog in het Jules Bordet Instituut.

Dit is geen sport… dit is een behandeling!

I-O life

Tijdens het hele kankerverloop, is lichaamsbeweging één van de elementen die voluit deel uitmaken van de behandeling. Maëlle Detry legt uit waarom en hoe.

Getuigenis: Stefanie, The Big C Coffee

I-O life

Het verhaal van Stefanie begint toen ze op haar 26 kanker kreeg. Nu vijf jaar later vertelt ze openhartig hoe ze eerst en vooral om haar familie bezorgd was.